Międzynarodowe Warsztaty Fizyki Cząstek Elementarnych dla uczniów szkół średnich.
International Masterclasses, Hands on Particle Physics.
W Zespole Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Tarnowie Warsztaty Cząstek Elementarnych organizowane są już po raz piąty. Cieszą się one dużym zainteresowaniem młodzieży, zarówno naszej szkoły jak i innych szkół z Tarnowa oraz innych miast. Gościliśmy uczniów z Rzeszowa, Dębicy, Brzeska, Bochni i Sandomierza. W każdej z nich brało udział około stu uczniów.
Warsztaty Fizyki Cząstek Elementarnych pozwalają ich uczestnikom na zapoznanie się z podstawami tej dziedziny fizyki oraz metodami badań w niej wykorzystywanymi. Po wysłuchaniu wykładów uczniowie dokonują samodzielnej analizy najnowszych danych doświadczalnych jednego z eksperymentów korzystających z akceleratora LHC lub SuperKEKB, a na zakończenie podczas wideokonferencji omawiają swoje wyniki z fizykami z CERN (w Szwajcarii), KEK (w Japonii) lub innego ośrodka badawczego oraz z uczniami z innych krajów, którzy wykonywali to samo ćwiczenie.
Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, przy wsparciu przez Komitet Fizyki PAN, organizuje w 2026 roku warsztaty w 4 miastach oraz zdalnie:
- 13 marca w Rzeszowie, ALO/WSIiZ, ul. Sucharskiego 2
- 18 marca w Krakowie, V LO, ul. Studencka 12
- 23 marca w Bielsku-Białej, V LO, ul. Józefa Lompy 10
- 25. marca w Tarnowie, ZSME ul. Szujskiego 13
- 31 marca zdalnie.
O cząstkach elementarnych i Warsztatach
Fizyka cząstek elementarnych zajmuje się najbardziej podstawowymi składnikami materii i oddziaływaniami między nimi. Badania w tej dziedzinie prowadzone są przy użyciu akceleratorów pozwalających przyspieszać i zderzać cząstki naładowane. Największy z akceleratorów na świecie – Wielki Zderzacz Hadronów (LCH) w CERN od końca 2009 r. dokonuje pomiarów przy najwyższej energii dostępnej w laboratorium. W lipcu 2012 r. eksperymenty ATLAS i CMS ogłosiły odkrycie nowej cząstki, bozonu Higgs’a, będącego kluczowym elementem dotąd brakującym w Modelu Standardowym oddziaływań międzycząstkami. Istnienie bozonu Higgsa było postulowane w teoriach wyjaśniających niezerową masę innych cząstek. Eksperymenty na LHC dostarczyły więc potwierdzenia tej teorii, dzięki czemu ich twórcy, François Englert i Peter W. Higgs, otrzymali Nagrodę Nobla w 2013 r.
Nadal jednak pozostaje wiele niewyjaśnionych zjawisk, zwłaszcza dotyczących tzw. ciemnej materii oraz różnic między materią a antymaterią, trwają więc ich badania i poszukiwania nowych cząstek.
